أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
306
قانون ( فارسى )
روغن بلسان ، روغنبان ، روغن سوسن ، نفت سياه ، پيه اردك كه با پشم فرزجه شود ، ناخن پريان ، مشك ، سنبل ، مشك زمين ، شبت ، مرزه ، ننه حوا ، حسل ، مقل ، گياه ثعلب ، قندول ، ثمر سرو ، ثمر درخت غار ، سك ، هل ، ساذج ، كراويا - و هرچه گرمىبخش و گيرنده و لغزاننده باشد ، فرزجه شود خوب است . پنير مايه بردارد و بويژه پنير مايهء خرگوش با روغن كره كه بعد از پاك شدن از حيض بردارند به باردار بودن كمك مىكند . يا پنير مايهء خرگوش با روغن بنفشه بردارند و اگر پشك خرگوش را بردارند بهره بينند . گويند اگر زهرهء آهو فرزجه شود خوب است و هم گويند اگر فرزجه از زهره آهو همراه با كمى گياه ثعلب باشد معركه مىكند . برداشتن پشك آهو نيز خوب است . گويند اگر زهرهء گرگ و زهرهء شير را به وزن دو دانگ فرزجه كنند و بردارند بسيار بهره بينند . فرزجهء تركيبى زير را اگر بردارند بسيار خوب و مفيد است . نسخه : مرّ به وزن چهار درهم ، زنبق و پشك خرگوش هريك يك درهم . فرزجهء به اندازهء يك بلوط بسازند و در فرج بردارند و در هر سه روز آن را عوض كنند . نسخهء ديگر : سنبل ، زعفران ، مرّ ، سك ، مصطكى و گند بيدستر . همه را با روغن سنبل رومى فرزجه كنند و بردارند . نسخهء ديگر : عسل صاف شده از موم ، سكبينه ، مقل ، روغن سوسن . باهم درهم بسرشند و از آن فرزجه سازند . نسخهء ديگر كه بسيار خوب است : زعفران ، حماما ( هل ) ، سنبل و شاه افسر . از هريك به وزن سه درهم و نيم ، ساذج و كراويا از هريك هفت مثقال ، پيه غاز و زردهء تخممرغ چهارده مثقال ، روغن سنبل رومى سه مثقال و نيم . اينها را همه درهم سرشند و با پشم آبى رنگ بيالايند و در فرج گذارند . اين رژيم تا سه روز هر روز تكرار شود و هربار آن را عوض كنند . نسخهء ديگر : سير خشك يا سير تر بياورند و به اندازهء سير روغن كنجد آماده كنند . سير را در روغن كنجد ريزند و بر آتش نهند و بجوشانند تا سير از هم مىپاشد و مادهء آبى را از دست مىدهد . با پارچهء پشمى فرزجه كنند و بردارند ، بسيار خوب است . اگر قبل از استعمال فرزجهها بيماران وسيلهء مادهاى حقنهاى كه با كمى از پيه هندوانهء ابو جهل همراه باشد حقنه شوند و بعد از آن فرزجه را استعمال كنند ، بهتر است ؛ زيرا چنين حقنهاى